Een korte impressie van het 4e Congres Integrale Psychiatrie

Door: Marga van Veen

Het is vooral het thema van dit 4^e congres dat mijn nieuwsgierigheid prikkelde en er voor zorgde dat ik woensdag 10 maart, in alle vroegte overigens, vertrok van Zoetermeer naar Groningen.

Het thema voor deze dag was:  Zelfhelend vermogen.

Hoe zou de Integrale psychiatrie het zelfhelend vermogen van de cliënt kunnen ondersteunen? En natuurlijk vanuit de SABN gezien: kan het zelfhelend vermogen een toevoeging zijn in de reguliere behandeling van mensen met een eetstoornis?

Integrale psychiatrie

Volgens Lentis (organisator van het congres) is Integrale psychiatrie het toepassen van zowel reguliere, complementaire als alternatieve geneeswijzen om zo te komen tot een zo optimaal mogelijk werkende Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ), waarbij de focus ligt op het welzijn en de gezondheid van de cliënt. Essentieel hierbij is de therapeut-cliënt relatie: alleen bij een goed samenspel tussen therapeut en cliënt kan een zo optimaal mogelijk resultaat behaald worden. 

Wat is zelfhelend vermogen?

Volgens dagvoorzitter Appello (Lentis), die het congres opende, is het zelfhelend vermogen ‘het natuurlijke en ondefinieerbare proces van het lichaam zichzelf te kunnen helen en is dit proces  verwant aan ‘liefde’ en ‘geluk’. Het werken met het zelfhelend vermogen van het lichaam is overigens niet nieuw, want al sinds de oude Grieken (Hippocratus) wordt in de geneeskunde het zelfhelend vermogen van de patiënt benut ter ondersteuning van de behandeling. In de huidige reguliere geneeskunde is dit principe onderbelicht geraakt.

Ziekteleer of Gezondheidsleer?

Hoenders (Lentis) zet vervolgens in de introductie helder uiteen dat er meerdere wegen zijn die leiden naar een betere gezondheid. Zo is er de Ziekteleer (Pathogenesis), die vooral gericht is op symptoom-bestrijding (o.a. door medicijnen) en de Gezondheidsleer (Saluthogenesis), welke meer gericht is op het gebruik van het zelfhelend vermogen van het lichaam. De Gezondheidsleer is voor dit congres het uitgangspunt, aldus Hoenders.

Hoe is het zelfhelend vermogen te activeren?

Het congres geeft op deze vraag een pasklaar antwoord: je moet er zelf wel iets voor willen doen of, nog beter, iets voor willen laten! Het begint met:

• Gezond bewegen (het lichaam maakt dan o.a. endorfine aan)
• Gezond en gelijkmatig leren ademhalen
• Gezond eten (het lichaam maakt dan o.a. oxytocine aan)
• Vriendelijk communiceren: met jezelf en met anderen

Dit lijkt makkelijker dan dat het is: het vereist discipline (regelmaat) en de kunst om los te kunnen laten (wordt je lichter van) zodat het lichaam weer in balans kan komen. En een goede therapeut natuurlijk, die de cliënt in dit hele proces kan motiveren en begeleiden. Een actieve houding van zowel therapeut als cliënt!

Gastsprekers en workshops

Er treden achtereenvolgens drie internationaal bekende gastsprekers op, die in hun lezingen het voorgaande onderbouwen.

Als eerste is er prof.dr. James Gordon, oprichter van het Center for Mind-Body Medicine, die met een korte en simpele ademhalingsoefening alle 750 aanwezigen laat ervaren hoe heilzaam het is om gezond en gelijkmatig te ademen! Gordon benadrukt het belang van meditatie en lanceert tevens de stelling: ‘Not alternative … but fundamental!’.

De volgende gastspreker is prof.dr. Barbara Frederickson, autoriteit op het gebied van positieve psychologie en opmerkelijk is dan ook haar stelling: ‘Negativity is … necessary!’. Volgens Frederickson gaat het erom negativiteit in jezelf te leren herkennen en erkennen en geleidelijk (via therapie) om te vormen in positiviteit. In haar lezing legt Frederickson uit dat het lichaam elke dag 1% nieuwe cellen aanmaakt en dat je dus beter die nieuwe cellen iets kunt leren en zo geleidelijk toe kan werken naar een verandering van oude patronen.

De laatste gastspreker is prof.dr. David Servan-Schreiber, bekend van het boek ‘Uw brein als medicijn’, waarin hij zeven natuurlijke/ alternatieve behandelwijzen beschrijft die uitgaan van de genezende kracht van de hersenen. Boeiende lezing, waarbij ook hij aantoont dat een gezonde manier van denken en leven ziekten kan voorkomen of kan helen.

Na de lunch was er de mogelijkheid aan twee workshops naar keuze deel te nemen. 

Het congres werd afgesloten door een verrassend en spectaculair optreden van jeugdcircus Santelli dat tot de top van Nederland behoort. Zij lieten zien hoe fantastisch flexibel en mooi ons lichaam eigenlijk is en bovenal hoe ambitie en plezier hand in hand kunnen gaan! 

Conclusie

Bij mij is vooral blijven hangen de stelling van Frederickson, dat negativiteit noodzakelijk is om geleidelijk oude leefpatronen los te laten en te veranderen. Misschien ook eet- en niet eetpatronen: uit ervaring weten we immers wat voor een negatieve uitwerking een eetstoornis kan hebben op je lijf en op je leven.

Het congres heeft laten zien dat verandering mogelijk is en dat er hoop mag en kan zijn op heling. En dat je zelf een andere keuze kunt maken, waarbij de eigen inzet en motivatie minstens zo belangrijk is als de rol van de therapeut. Ons lichaam is er voor gemaakt om in evenwicht te zijn en heeft alles in huis om je te ondersteunen om dit evenwicht in jezelf te (her)vinden.

Het was een zeer boeiend congres.

 (Marga is lid van de wg-LES).